Wykorzystanie materiałów pochodzących z rozbiórek i demontażu dawnych obiektów wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia ich wcześniejszego przeznaczenia. Elementy, które przez sporo lat pełniły funkcję części budynku, mogą posiadać inne właściwości niż surowiec pochodzący z bieżącej produkcji. Drewno z odzysku występuje w różnorakich postaciach, od grubych belek stropowych i więźby dachowej po deski podłogowe, fragmenty drzwi czy elementy konstrukcji ściennych.
Właściwie każdy z tych materiałów ma odmienną historię i wymaga osobnej oceny. Podczas demontażu ważne jest zachowanie możliwie dużych fragmentów bez dodatkowego uszkadzania powierzchni. Nie za każdym razem udaje się to osiągnąć, szczególnie gdy połączenia były zrobione przy użyciu starych gwoździ, klejów albo zapraw. Sposób odzyskiwania elementów ma w przyszłości wpływ na ich wymiary, wygląd i zakres możliwej obróbki. Warto także pamiętać, że drewno pochodzące z różnorakich budynków może różnić się gatunkiem, sposobem sezonowania oraz stopniem naturalnego zużycia.
Przy ocenie materiału ważne jest postanowienie, które ślady powstałe podczas użytkowania mają znaczenie jedynie wizualne, a które wskazują na rzeczywiste osłabienie struktury. Stare drewno może posiadać otwory po dawnych mocowaniach, miejscowe pęknięcia, ślady cięcia ręcznego czy nierównomierne przebarwienia. Takie cechy nie muszą samoczynnie oznaczać, że detal nie nadaje się do dalszego wykorzystania (polecam: bois de récupération). Całkiem inaczej powinno się jednakże traktować uszkodzenia spowodowane długotrwałym zawilgoceniem, rozkładem biologicznym lub działalnością szkodników. W przypadku belek i innych części konstrukcyjnych konieczne jest sprawdzenie ich rzeczywistej wytrzymałości, a nie tylko ocena powierzchni. Problemem mogą być również pozostałości dawnych impregnatów i farb, których skład nie zawsze jest kojarzony. Przed szlifowaniem albo cięciem warto ustalić, z jakimi powłokami ma się do czynienia. Ma to znaczenie zarówno dla sposobu prowadzenia prac, jak i późniejszego przeznaczenia odzyskanego materiału.
Zmieniające się podejście do projektowania budynków sprawia, że materiały z różnych okresów coraz częściej ukazują się w jednej przestrzeni. Stare drewno w nowoczesnej architekturze może pełnić funkcję dekoracyjną, użytkową albo konstrukcyjną, zależnie od jego parametrów i wymagań projektu. Przykładem jest przeznaczenie dawnych belek jako widocznych elementów stropu, desek rozbiórkowych do wykończenia ścian czy fragmentów drewna w zabudowie meblowej. W takich realizacjach istotne jest zachowanie odpowiednich proporcji. Zbyt duża liczba elementów o wyraźnie zużytej powierzchni może sprawić, że wnętrze będzie wyglądało ciężko, dlatego często łączy się je z prostymi formami i jednolitymi płaszczyznami (polecamy: pavimento in quercia antica). W architekturze zewnętrznej należy jednakże uwzględnić wpływ promieniowania słonecznego, opadów i wahań temperatury. Materiał wykorzystany na elewacji pracuje całkiem inaczej niż drewno znajdujące się wewnątrz budynku. Różnice te wpływają na wybieranie zabezpieczeń, sposób mocowania a także potrzebę pozostawienia odpowiednich szczelin.
Osobnym zagadnieniem jest implementację odzyskanych elementów do wymiarów współczesnych projektów. Dawne deski i belki na prawdę często mają niestandardowe przekroje, a ich długość może być ograniczona przez sposób wcześniejszego montażu lub uszkodzenia powstałe podczas demontażu. W efekcie projektowanie z wykorzystaniem takiego materiału wymaga uwzględnienia dostępnych wymiarów już na etapie planowania. W pewnych sytuacjach powinno się przemienić rozstaw elementów, podzielić większą powierzchnię na mniejsze fragmenty albo zastosować dodatkowe połączenia. Znaczenie ma również różnorodność kolorystyczna. Wręcz deski pochodzące z jednego obiektu mogą mieć odmienne odcienie, zależnie od miejsca, w którym były zamontowane, a także stopnia ich kontaktu ze światłem i wilgocią. Ujednolicenie powierzchni nie za każdym razem jest możliwe bez usunięcia znacznej części warstwy zewnętrznej. Z tego względu zakres obróbki powinien wynikać z założonego efektu i stanu poszczególnych elementów, a nie z potrzeby nadania wszystkim identycznego wyglądu.
Sprawdź tutaj: reclaimed wood.